Λίγο πριν την πρεμιέρα της νέας παραγωγής της Ison Theatrical Projects, «Νυχιάνγκ» που ανεβαίνει από τις 17 Ιανουαρίου στο Θέατρο Κύκλος, η σκηνοθέτις Μαρία Κατσουλίδη μίλησε στο Ioannina Theater και τον Γιώργο Τζοβάρα για την παράσταση, τη σκηνοθεσία, την ψυχοθεραπεία του μανικιούρ και το θέατρο στην πόλη.
Πείτε μας λίγα λόγια για το «Νύχιανγκ».
Το «Νυχιάνγκ» της Ευαγγελίας Γατσωτή είναι ένα σύγχρονο έργο όπου με αμεσότητα και διάχυτο χιούμορ εξερευνά τις δυναμικές των ανθρώπινων σχέσεων αποκαλύπτοντας μυστικά και αλήθειες, μέσα από την αλληλεπίδραση δύο γυναικών, κατά τη διάρκεια μιας φαινομενικά απλής συνεδρίας μανικιούρ. Τα γεγονότα αυτά οδηγούν σε εξομολογήσεις, αποκαλύψεις και δραματικές ανατροπές.
Η Αργυρώ, αισθητικός που προσφέρει υπηρεσίες κατ’ οίκον, επισκέπτεται την Κάλλια για μανικιούρ. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, ο επίμονος ήχος του κινητού της Κάλλιας και ένα ιδιόχειρο γράμμα στην εξώπορτα οδηγούν σε αποκαλύψεις και εξομολογήσεις που ανατρέπουν τις ζωές τους.
Πώς καταλήξατε στην απόφαση να σκηνοθετήσετε αυτό το έργο; Ήταν δική σας πρόταση ή σας προτάθηκε και σας κέρδισε; Ποια ήταν τα στοιχεία του έργου που σας έκαναν να το επιλέξετε;
Η δυνατότητα δεν θα υπήρχε αν δεν μου γινόταν η πρόταση-πρόκληση από την ISON και συγκεκριμένα τον δημιουργό της, Αποστόλη Τζίμα και τον ευχαριστώ πολύ για αυτό. Μου έδωσε την ευκαιρία να δοκιμαστώ στη σκηνοθεσία, με εμπιστεύτηκε και ελπίζω να τα καταφέραμε.
Το έναυσμα λοιπόν για εμένα ήταν όλα αυτά με τα οποία καταπιάνεται το έργο. Οι συγκρούσεις, οι έντονες ψυχολογικές διακυμάνσεις, η επίδραση του παρελθόντος τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον είναι κάτι που θα απασχολήσει και θα προβληματίσει. Η ανάγκη για αποδοχή και αυτογνωσία είναι ζητούμενα τόσο μέσα στην ζωή μας, όσο και στις ζωές των ηρωίδων μας. Οι χαρακτήρες, μέσα από τις ανατροπές, αναγκάζονται να δουν τον εαυτό τους πιο καθαρά. Το έργο υπογραμμίζει ότι η αυτογνωσία είναι απαραίτητη για την προσωπική μας εξέλιξη και δείχνει πώς ο φόβος και η μοναξιά επηρεάζουν τις επιλογές μας. Μέσα από τις εμπειρίες των χαρακτήρων, αναδεικνύεται η ανάγκη για υποστήριξη και συντροφικότητα.
Πώς ήταν η συνεργασία σας με τις δύο ηθοποιούς, Άννα Γιακουμάτου και Άρια Κουρτέση που ενσαρκώνουν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους;
Την συνεργασία μου με τις δύο ηθοποιούς, την Άννα Γιακουμάτου και την Άρια Κουρτέση, που ενσαρκώνουν τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στο «Νυχιάνγκ», θα την χαρακτήριζα δημιουργική και ευχάριστη. Βασίστηκε πάνω στην επικοινωνία, το πάθος, τον ενθουσιασμό και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι δύο ηθοποιοί ανέλαβαν να εξερευνήσουν τις προσωπικότητες της Αργυρώς και της Κάλλιας, εμβαθύνοντας στις ψυχολογικές και συναισθηματικές τους πτυχές. Αυτό έδωσε πνοή στους χαρακτήρες και έκανε το έργο ζωντανό και αυθεντικό. Μέσα από τις πρόβες, υπήρξε χώρος για ανταλλαγή ιδεών, πειραματισμό και προσαρμογές που ανέδειξαν τα δυνατά σημεία των ηθοποιών. Η συνεργασία μας χαρακτηρίστηκε από μια κοινή δέσμευση να παρουσιαστεί το έργο με ειλικρίνεια και βάθος.
Τελικά, το μανικιούρ είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας; Γιατί αυτή η συνθήκη ευνοεί το να έρθουν στο φως σκληρές αλήθειες και σκοτεινά μυστικά;
Το μανικιούρ, όπως παρουσιάζεται στο «Νυχιάνγκ», μπορεί να ιδωθεί ως μια μορφή ψυχοθεραπείας, καθώς δημιουργεί μια μοναδική συνθήκη οικειότητας και χαλάρωσης που ευνοεί τις αποκαλύψεις και τις βαθιές εξομολογήσεις.
Κατά τη διάρκεια του μανικιούρ, οι δύο ηρωίδες βρίσκονται κοντά, σε μια διαδικασία που περιλαμβάνει φυσική επαφή αλλά και άμεση αλληλεπίδραση. Αυτή η εγγύτητα μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Επίσης, όταν κάποιος λαμβάνει περιποίηση, αισθάνεται πιο άνετα να ανοιχτεί, καθώς η εμπειρία συνδέεται με φροντίδα και χαλάρωση.
Σε τέτοιες στιγμές χαλάρωσης λοιπόν, μειώνονται οι άμυνες και οι άνθρωποι τείνουν να μιλούν πιο ανοιχτά, αποκαλύπτοντας σκέψεις ή συναισθήματα που κρατούσαν μέσα τους. Ειδικά στην περίπτωσή μας που οι ηρωίδες έχουν και άλλα πράγματα που τις συνδέουν και δεν θα ήθελα να σας τα αποκαλύψω.
Ποια είναι η ουσία αυτού του έργου για εσάς, που μοιάζει τόσο απλό αλλά σίγουρα δεν είναι;
Η ουσία του «Νυχιάνγκ» βρίσκεται στην ικανότητά του να αποκαλύπτει το βάθος των ανθρώπινων σχέσεων και των κρυφών συναισθημάτων μέσα από μια φαινομενικά απλή, καθημερινή συνθήκη. Παρότι το έργο παρουσιάζεται ως μια οικεία και κοινή αλληλεπίδραση – μια συνεδρία μανικιούρ – στην πραγματικότητα ξεδιπλώνει βαθύτερα θέματα που αγγίζουν υπαρξιακές, κοινωνικές και ψυχολογικές πτυχές.
Το έργο, μέσα από τους διαλόγους και τις παύσεις, αναδεικνύει τη σημασία όσων δεν λέγονται.
Μια γυναίκα γράφει, μια άλλη σκηνοθετεί και δύο ακόμη ενσαρκώνουν μια ιστορία καταπίεσης. Τυχαίο ή καθοριστικό για αυτό το ανέβασμα;
Το γεγονός ότι το «Νυχιάνγκ» γράφτηκε, σκηνοθετήθηκε και ερμηνεύεται από γυναίκες μόνο, δεν είναι τυχαίο· είναι καθοριστικό. Η θεματολογία του έργου, που περιστρέφεται γύρω από τις δυναμικές της καταπίεσης, των εξομολογήσεων και της συναισθηματικής απελευθέρωσης, βρίσκει μια φυσική συνέχεια μέσα από τη γυναικεία οπτική και εμπειρία. Οι γυναίκες δημιουργοί και ερμηνεύτριες μπορούν ενδεχομένως να συνδεθούν βαθύτερα με την ιστορία, καθώς πολλές από τις θεματικές – η καταπίεση, οι κοινωνικές προσδοκίες, οι ρόλοι και η μοναξιά – προκύπτουν από την ίδια τη γυναικεία εμπειρία.
Τι συναισθήματα θα θέλατε να προκαλέσει αυτή η ιστορία στους θεατές; Σε ποιο σημείο εστιάσατε περισσότερο σκηνοθετικά και θα θέλατε να περάσει στο κοινό;
Το «Νυχιάνγκ» επιδιώκει να προκαλέσει στους θεατές ένα μείγμα ταύτισης, έντασης και κάθαρσης, καλώντας τους να αναλογιστούν τις δικές τους σχέσεις, φόβους και καταπιέσεις. Σκηνοθετικά, η εστίαση δόθηκε στην οικειότητα του χώρου, στις σιωπές που μιλούν, και στην κλιμάκωση των αποκαλύψεων, ώστε να αναδειχθεί η συναισθηματική πολυπλοκότητα των χαρακτήρων. Με φυσικότητα στους διαλόγους, διακριτική χρήση χρωμάτων και φωτισμών, και έμφαση στην ψυχολογία των ηρωίδων, το έργο οδηγεί το κοινό σε μια εμπειρία ενδοσκόπησης και απελευθέρωσης, αποκαλύπτοντας τη δύναμη της αλήθειας και της αποδοχής.
Πώς ήταν για μια ηθοποιό η αναμέτρηση με τη σκηνοθεσία;
Η μετάβαση από την ερμηνεία στη σκηνοθεσία είναι μια εμπειρία γεμάτη προκλήσεις αλλά και δημιουργική ικανοποίηση. Η αναμέτρηση με τη σκηνοθεσία απαιτεί απόλυτη κατανόηση του κειμένου, ευαισθησία στις ερμηνείες και την ικανότητα συντονισμού. Ως ηθοποιός, μπορώ να πω ότι η εμπειρία της σκηνής προσφέρει βαθιά κατανόηση των αναγκών των ερμηνευτών, καθιστώντας πιο εύκολο το να επικοινωνήσει μαζί τους και να αναδείξει τις καλύτερες πτυχές των ρόλων τους. Παράλληλα, η σκηνοθεσία ανοίγει έναν νέο δρόμο, καθώς απαιτεί μια συνολική οπτική για την παράσταση, από τη δραματουργία και την αισθητική μέχρι τον ρυθμό και την αλληλεπίδραση με το κοινό.
Τα τελευταία χρόνια η θεατρική παραγωγή στην πόλη γίνεται ολοένα και πιο ισχυρή. Πώς σας βρίσκει αυτή η εξέλιξη και τι θα θέλατε ακόμη να συμβεί μελλοντικά;
Η ενίσχυση της θεατρικής παραγωγής στην πόλη είναι μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα εξέλιξη, καθώς φέρνει το κοινό πιο κοντά στην τέχνη και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για καλλιτέχνες να εκφραστούν και να πειραματιστούν. Ευχαριστώ την Ison για την ευκαιρία που μου έδωσε και εύχομαι να συνεχίσει να δημιουργεί και να εξελίσσεται. Το γεγονός ότι το θέατρο κερδίζει έδαφος δείχνει την ανάγκη της κοινωνίας μας για πολιτιστική ανανέωση.
Μακάρι να έχουμε ακόμη περισσότερες πρωτοβουλίες που θα προάγουν τη συνεργασία μεταξύ τοπικών καλλιτεχνών. Και γιατί όχι, την δημιουργία θεατρικών φεστιβάλ που θα ενισχύσουν την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης και τη στήριξη νέων δημιουργών μέσα από προγράμματα επιχορήγησης και υποστήριξης. Το θέατρο, άλλωστε, δεν είναι μόνο ψυχαγωγία· είναι εργαλείο επικοινωνίας, αλληλεπίδρασης των ανθρώπων, αλλαγής και ανάπτυξης.